13 nét cơ bản và thứ tự viết chữ cái cho bé lớp 1

Có một chuyện mình luôn dặn phụ huynh đầu năm lớp 1: đừng vội cho con viết ngay chữ cái hoàn chỉnh. Chữ cái thực ra chỉ là các nét cơ bản ghép lại. Con viết nét chuẩn thì viết chữ nào cũng đẹp, còn nét đã xiêu vẹo thì chữ khó mà tròn trịa được.

Nhiều năm dạy lớp 1 mình thấy những bé được luyện nét kỹ ngay từ đầu về sau viết nhanh và đều hơn hẳn. Bài này mình liệt kê 13 nét cơ bản và nói rõ thứ tự viết nét để ba mẹ dạy con tại nhà cho đúng ngay từ đầu.

Vì sao cần luyện nét cơ bản trước

Mỗi chữ cái tiếng Việt đều được tạo nên từ vài nét cơ bản. Ví dụ chữ "a" gồm nét cong kín và nét móc; chữ "m" gồm các nét móc xuôi và móc hai đầu. Con nắm chắc từng nét rồi thì khi ghép thành chữ chỉ việc nối lại là ra.

Nếu bỏ qua bước này, con thường viết chữ theo kiểu vẽ lại hình dáng con nhìn thấy, nét chỗ dày chỗ mỏng, độ cao lộn xộn. Luyện nét trước giống như xây móng trước khi xây nhà, mất công lúc đầu nhưng về sau nhàn hơn nhiều.

13 nét cơ bản trong tập viết

Đây là 13 nét cơ bản con cần làm quen, mình chia theo nhóm cho dễ nhớ:

Nhóm nét thẳng và nét xiên

• Nét ngang: nét kẻ ngang từ trái sang phải.
• Nét sổ thẳng: nét thẳng đứng từ trên xuống.
• Nét xiên trái: nét nghiêng từ phải trên xuống trái dưới.
• Nét xiên phải: nét nghiêng từ trái trên xuống phải dưới.

Nhóm nét móc

• Nét móc xuôi: đưa xuống rồi hất lên bên phải.
• Nét móc ngược: hất lên trước rồi móc xuống.
• Nét móc hai đầu: kết hợp cả móc xuôi và móc ngược.

Nhóm nét cong

• Nét cong hở phải: đường cong mở về bên phải, như nửa chữ "c".
• Nét cong hở trái: đường cong mở về bên trái.
• Nét cong kín: đường cong khép lại thành vòng, như chữ "o".

Nhóm nét khuyết và nét thắt

• Nét khuyết trên: nét vòng cao lên trên, có ở chữ "h", "l", "b".
• Nét khuyết dưới: nét vòng xuống dưới, có ở chữ "g", "y".
• Nét thắt: nét có chỗ xoắn nhỏ, gặp ở chữ "r", "s".

Thứ tự viết nét trong chữ cái

Viết đúng thứ tự nét giúp con viết nhanh, đỡ nhấc bút và nối chữ mượt hơn khi viết chữ thường. Vài nguyên tắc chung mình hay dạy:

• Viết từ trên xuống dưới, từ trái sang phải.
• Nét thẳng, nét sổ thường viết trước, nét ngang và dấu phụ viết sau.
• Với chữ có nét cong kín như "a", "o", "d", viết nét cong trước rồi mới thêm nét thẳng hoặc nét móc.
• Dấu chấm trên chữ "i", dấu mũ, dấu thanh luôn viết sau cùng khi đã xong thân chữ.

Ví dụ chữ "a" mình dạy con viết nét cong kín trước, sau đó thêm nét móc ngược bên phải. Chữ "t" thì viết nét sổ và nét móc trước, gạch ngang thêm sau cùng.

Cách luyện nét tại nhà cho con

Với Bin nhà mình, mình không ép con ngồi tô cả trang liền. Mình làm thế này:

• Cho con "viết" nét to bằng ngón tay trong không khí hoặc trên mặt bàn trước, để con cảm nhận hướng đi của nét.
• Sau đó tô nét trên giấy có kẻ ô ly hoặc dòng kẻ để con canh độ cao.
• Mỗi nét luyện chừng một dòng ngắn thôi, làm đều mỗi ngày hơn là làm nhiều một hôm rồi bỏ.
• Khen con ngay khi có một nét đẹp để con có động lực.

Ba mẹ có thể in phiếu bài tập luyện nét cơ bản để con tô theo mẫu có sẵn, đỡ phải tự kẻ dòng. Khi con viết nét ổn rồi, ba mẹ chú ý luôn cách con cầm bút và tư thế ngồi viết để nét viết ra được chuẩn và đều.

Câu hỏi thường gặp