Nhiều bé đã đọc đúng dấu thanh nhưng khi viết lại lúng túng: viết dấu sắc từ trên xuống hay từ dưới lên, đặt dấu chỗ nào cho đúng. Bản thân ba mẹ khi kèm con cũng hay phân vân những điều tưởng nhỏ này.
Là giáo viên tiểu học, mình chia sẻ trong bài cách viết các dấu thanh đúng chuẩn: hình dạng và chiều viết từng dấu, đặt dấu ở đâu, và những lỗi bé hay mắc. Trả lời luôn câu ba mẹ hay hỏi nhất: dấu sắc viết từ trên xuống, không phải từ dưới lên.
Mục lục
Có mấy dấu thanh cần viết
Có 5 dấu thanh cần viết trên chữ: sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng (thanh ngang không có dấu). Nếu con chưa phân biệt được các dấu, ba mẹ cho con ôn lại bài dấu thanh tiếng Việt: 5 dấu (6 thanh) và cách dạy bé trước khi tập viết dấu.
Cách viết từng dấu thanh
- Dấu sắc ( ́ ): một nét xiên ngắn, viết từ trên xuống, nghiêng về bên trái. Đặt phía trên nguyên âm (á, é, ó).
- Dấu huyền ( ̀ ): một nét xiên ngắn, cũng viết từ trên xuống, nhưng nghiêng về bên phải (à, è, ò).
- Dấu hỏi ( ̉ ): giống nửa trên của dấu chấm hỏi, viết một nét cong từ trên vòng xuống, đặt phía trên nguyên âm (ả, ẻ, ỏ).
- Dấu ngã ( ̃ ): một nét lượn sóng nhỏ, viết từ trái sang phải, đặt phía trên nguyên âm (ã, ẽ, õ).
- Dấu nặng ( ̣ ): là một dấu chấm, đặt phía dưới nguyên âm (ạ, ẹ, ọ).
Vậy dấu sắc và dấu huyền đều là nét xiên và đều viết từ trên xuống, chỉ khác chiều nghiêng. Đây là điểm ba mẹ cần nhấn cho con.
Mẹo nhỏ
Đặt dấu thanh ở đâu
Nguyên tắc chung: dấu thanh đặt ở nguyên âm chính của tiếng, ngay phía trên (hoặc phía dưới với dấu nặng). Ví dụ:
- Tiếng một nguyên âm: đặt ngay trên chữ đó — á, cà, mẹ.
- Tiếng có nguyên âm chính rõ ràng: đặt trên nguyên âm chính — cá, bàn, hỏi.
Với bé chuẩn bị vào lớp 1, ba mẹ chỉ cần dạy con đặt dấu ngay ngắn trên (hoặc dưới) nguyên âm, không để dấu bị lệch sang chữ bên cạnh. Các quy tắc đặt dấu phức tạp hơn (với vần có nhiều nguyên âm) con sẽ học kỹ ở lớp trên.
Viết chữ trước hay viết dấu trước
Thứ tự đúng là viết xong phần chữ (âm và vần) rồi mới viết dấu thanh lên trên. Ví dụ viết "cà": viết chữ "ca" hoàn chỉnh trước, sau đó mới thêm dấu huyền lên chữ a.
Dạy con viết dấu sau cùng giúp chữ ngay ngắn, dấu đặt đúng chỗ, tránh việc con viết dấu trước rồi chữ bị chèn lệch.
Lỗi thường gặp khi bé viết dấu thanh
- Viết dấu sai chiều: kéo dấu sắc, huyền từ dưới lên thay vì từ trên xuống.
- Đặt dấu lệch: dấu nằm giữa hai chữ hoặc lệch sang chữ bên cạnh.
- Dấu quá to hoặc quá nhỏ: dấu to lấn sang dòng trên, hoặc nhỏ mờ khó thấy.
- Nhầm dấu hỏi với dấu ngã khi viết: viết dấu hỏi thành nét lượn sóng hoặc ngược lại. Ba mẹ xem thêm cách phân biệt dấu hỏi và dấu ngã.
Mẹo nhỏ
Viết đúng dấu thanh là một phần của việc viết chữ đẹp nói chung. Ba mẹ kết hợp cho con luyện theo bài cách dạy bé viết chữ đẹp và tạo phiếu tập viết in miễn phí để con có mẫu chuẩn luyện theo mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Dấu sắc viết từ trên xuống hay từ dưới lên?
Dấu sắc viết từ trên xuống, là một nét xiên ngắn nghiêng về bên trái, đặt phía trên nguyên âm. Dấu huyền cũng viết từ trên xuống nhưng nghiêng về bên phải.
Dấu nặng đặt ở trên hay dưới chữ?
Dấu nặng là một dấu chấm và được đặt ở phía dưới nguyên âm, khác với các dấu sắc, huyền, hỏi, ngã đặt phía trên. Ví dụ: ạ, ẹ, ọ.
Nên viết chữ trước hay viết dấu thanh trước?
Nên viết hoàn chỉnh phần chữ (âm và vần) trước, sau đó mới viết dấu thanh lên trên. Cách này giúp chữ ngay ngắn và dấu được đặt đúng vị trí.
Đặt dấu thanh ở đâu trong một tiếng?
Dấu thanh được đặt ở nguyên âm chính của tiếng, ngay phía trên (hoặc phía dưới với dấu nặng). Với bé lớp 1, chỉ cần dạy con đặt dấu ngay ngắn trên nguyên âm, không để lệch sang chữ bên cạnh.
