Rất nhiều ba mẹ tập trung dạy con chữ, dạy số mà quên mất một điều quan trọng không kém: kỹ năng tự lập. Ở môi trường lớp 1, con sẽ không còn được cô giáo mầm non chăm sóc từng chút như trước, con cần tự làm được nhiều việc cơ bản. Dưới đây là 7 kỹ năng mình nghĩ ba mẹ nên rèn cho con trước khi con bước vào lớp 1.
Mục lục
1. Tự mặc và cởi quần áo, giày dép
Ở lớp 1, con cần tự thay đồ thể dục, tự buộc dây giày hoặc đi giày có khóa dán mà không cần cô giúp. Ba mẹ nên cho con thực hành việc này ở nhà mỗi ngày, ví dụ tự mặc đồ đi học, tự đi giày trước khi ra khỏi nhà.
Mẹo nhỏ
2. Tự chuẩn bị và sắp xếp đồ dùng học tập
Con cần biết tự xếp sách vở vào cặp theo đúng thời khóa biểu, biết đồ dùng nào để ở đâu trong balo. Ba mẹ có thể cùng con làm việc này mỗi tối, dần dần để con tự làm một mình và chỉ kiểm tra lại.
3. Tự ăn uống gọn gàng
Con cần tự xúc ăn, tự lấy nước uống, biết dọn dẹp bát đĩa sau khi ăn ở mức cơ bản. Ở trường, giờ ăn bán trú thường không có nhiều thời gian để cô hỗ trợ từng bé một như ở mầm non.
4. Tự đi vệ sinh và biết giữ vệ sinh cá nhân
Đây là kỹ năng cơ bản nhưng rất quan trọng: con cần tự đi vệ sinh, tự rửa tay đúng cách, biết xin phép cô giáo khi cần. Ba mẹ nên hướng dẫn con quy trình rửa tay đầy đủ trước khi vào lớp 1.
Mẹo nhỏ
5. Kỹ năng cầm kéo, gấp giấy, tô màu cơ bản
Đây là nhóm kỹ năng vận động tinh, ảnh hưởng trực tiếp đến việc cầm bút viết chữ sau này. Con cần biết cầm kéo cắt theo đường thẳng, gấp giấy đơn giản, tô màu không lem ra ngoài đường viền quá nhiều.
6. Kỹ năng tập trung trong khoảng thời gian nhất định
Ở lớp 1, mỗi tiết học kéo dài 35-40 phút, con cần tập trung ngồi yên và lắng nghe cô giảng bài. Ba mẹ có thể rèn kỹ năng này bằng cách cho con ngồi tô màu, xếp hình, đọc sách liên tục trong 15-20 phút, tăng dần thời gian theo từng tuần.
7. Kỹ năng giao tiếp và xin phép
Con cần biết chào hỏi, xin phép khi ra vào lớp, biết giơ tay phát biểu, biết nhờ giúp đỡ khi gặp khó khăn thay vì im lặng hoặc khóc. Đây là kỹ năng nền tảng giúp con tự tin hòa nhập với bạn bè và thầy cô mới.
Ưu điểm
- Con tự tin hơn, giảm áp lực tâm lý những ngày đầu đi học
- Giáo viên đỡ vất vả hơn khi có 30-40 học sinh trong lớp
- Ba mẹ đỡ lo lắng khi con ở trường cả ngày
Nhược điểm
- Cần thời gian rèn luyện đều đặn, không thể có ngay trong một sớm một chiều
- Một số bé nhút nhát cần ba mẹ kiên nhẫn động viên nhiều hơn
Lộ trình rèn kỹ năng tự lập trong 4-6 tuần trước khai giảng
- Tuần 1-2: Tập trung vào ăn uống, vệ sinh cá nhân, mặc quần áo.
- Tuần 3-4: Rèn kỹ năng sắp xếp đồ dùng học tập, cầm kéo, tô màu.
- Tuần 5-6: Luyện tập trung ngồi yên, giao tiếp, xin phép, chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đến lớp.
Ba mẹ có thể kiểm tra nhanh xem con đã sẵn sàng đến đâu bằng cách làm thử quiz đánh giá mức độ sẵn sàng vào lớp 1 trên site, quiz sẽ gợi ý cụ thể nhóm kỹ năng nào con còn cần rèn thêm.
Câu hỏi thường gặp
Con nhút nhát, ngại giao tiếp thì phải làm sao?
Ba mẹ nên tạo cơ hội cho con giao tiếp với người lạ trong môi trường an toàn trước, ví dụ tự gọi món ở quán ăn, tự chào hỏi hàng xóm, rồi tăng dần độ khó.
Bao lâu trước khi vào lớp 1 nên bắt đầu rèn kỹ năng tự lập?
Lý tưởng nhất là rèn dần từ 4-5 tuổi, nhưng nếu bắt đầu muộn hơn, khoảng 4-6 tuần trước khai giảng vẫn kịp để con cải thiện đáng kể.
Con làm được việc nhưng còn chậm, có cần lo lắng không?
Không cần quá lo lắng. Tốc độ sẽ cải thiện dần qua thời gian, quan trọng là con đã biết cách tự làm, không cần người khác làm thay.
